Với người dân bản địa hoặc ngay cả khách xa phương, khi đến Lâm Đồng đều biết đến dân tộc K’Ho - đại diện cho phần lớn dân tộc thiểu số của cao nguyên Lâm viên. Vì vậy, nếu có dịp ngao du đến Đà Lạt ta phải tìm hiểu đôi chút về người K’Ho để hiểu thêm phần nào sự đa dạng và thú vị trong nền văn hóa của một trong những người anh em.
1. Ngôn ngữ
Ở Đà Lạt, người K’Ho (còn viết Cơ Ho, Cơho, Kơho, K’Ho, Côhô,…) là một trong những cư dân bản địa trước đây của Lâm Đồng. Cộng đồng K’Ho tại Đà Lạt có ba nhóm tộc người: Chin, Srê và Lạch.
Tiếng Cơ Ho rất gần gũi với các ngôn ngữ Mnông, Stiêng, Mạ,... thuộc nhóm ngôn ngữ Nam Ba Na dòng Môn - Khmer, ngữ hệ Nam Á (austroasiatique). Tiếng Cơ Ho cũng như các ngôn ngữ cùng nhóm là những ngôn ngữ còn lưu giữ những nét xưa của ngôn ngữ Đông Nam Á cổ. Tiếng Cơ Ho trong quá khứ là một ngôn ngữ vùng, được nhiều dân tộc khác cộng cư sử dụng, nhất là khi người Kinh lên Tây Nguyên còn ít. Người Cơ Ho Lạch do tiếp xúc với nhiều cư dân khác trong vùng nên nhiều người trước đây nói khá thành thạo các ngôn ngữ Mnông, Chu Ru, Chăm.
2. Nhà ở
Nhà ở của người Cơ Ho có hai dạng: nhà sàn và nhà sạp. Nhà sàn thường là của gia đình giàu có và khá giả trong buôn. Nhà lợp tranh hai mái uốn, có vách phên nghiêng ra ngoài nẹp tranh để chống cái lạnh. Trước đây các nhà sàn thường được dựng cao hơn để phòng thú dữ, phía trước cửa thường có cầu thang rộng hoặc bằng một cầu thang buộc dây hay một cây gỗ có khắc bậc.
Người nghèo do ít có điều kiện chuẩn bị nên hay làm nhà sàn thấp hoặc nhà trệt có vách hoặc hai mái úp xuống đất. Kiểu nhà sạp, kiểu nhà một cửa ra vào, không gian trong nhà tối là một loại kiến trúc điển hình nhà ở của các cư dân Nam Tây Nguyên. Mặt bằng sinh hoạt trước đây không có vách ngăn, dù có nhiều hộ gia đình. Mỗi gia đình có thể có một bếp ăn phía sau ở vách đối diện với cửa là hàng ghè, giỏ đựng đồ đạc và bàn thờ cúng tổ tiên.
3. Thực phẩm
Thức ăn của người Cơ Ho thường được chuẩn bị ngày 3 bữa. Cơm, canh trước kia đều được nấu trong ống nứa và sau đó mới có nồi đất, nồi đồng và gang thay thế. Các món được chế biến khô để tiện ăn bằng tay. Canh là một món rau được trộn với tấm thường bỏ thêm ớt, không có gia vị nào khác. Thịt cá cũng được kho, luộc hay nấu với cây chuối non. Món ăn đặc biệt là cháo chua được để trong những chiếc bầu lâu năm, có tác dụng như nước giải khát có men.
Thức uống là nước suối được mang về và đựng trong trái bầu, trong các ghè. Rượu cần (tơrnơm) là đặc sản của các cư dân Thượng nói chung, cách chế biến tương đối giống nhau: từ các nguyên liệu như gạo, ngô, sắn... trộn với men. Khác nhau chỉ là các nguyên liệu men được chế biến từ các cây rừng địa phương nên hương vị rượu cần mỗi nơi một khác.
4. Y phục
Người Cơ Ho Lạch ngày xưa ăn mặc rất đơn giản: tất cả đều cởi trần, đàn ông đóng khố, phụ nữ mặc váy ngắn. Khi vải còn khó tìm, họ đã dùng vỏ cây rừng ngâm cho hết nhựa, gấp đôi lại khoét cổ và ống tay khâu lại bằng dây mây để làm áo chống rét.
Trong các buổi lễ cúng bái, trang sức của phụ nữ Cơ Ho Chin là chuỗi cườm đeo ở cổ. Riêng thiếu nữ chưa chồng thêm vòng đồng đeo ở cổ tay cổ chân đến 25 chiếc, đến khi lấy chồng thì tháo bớt ra. Đàn ông khi đã có vợ vòng đồng thường xuyên đeo ở cổ tay. Ngoài ra, người Cơ Ho Chin còn cà răng căng tai, nhuộm răng. Tục cà răng căng tai của người Cơ Ho Lạch đã được bỏ sớm nhất. Tất cả đều búi tóc lên đỉnh đầu dùng dây thắt.
5. Tín ngưỡng
Thiên nhiên đối với người Cơ Ho không phải vô tri (bởi vì theo họ đã có một thời con người cũng như muôn vật còn nói chuyện được với nhau như trong chuyện cổ tích vẫn kể). Bên cạnh con người vẫn còn một lực lượng siêu nhiên hằng tồn tại, trú ngụ trong những khu rừng hoang dại, trên những đỉnh núi cao rậm rạp và hiểm trở, trong những hang thẳm khe sâu. Đây là các Yàng và Cà (thần thánh và ma quỷ), một lực lượng chi phối cuộc sống thường nhật của con người.
Cao nhất là thần Ndu - đấng tạo hóa của muôn loài, đến Thần Sét, Thần Núi Lang Biang, Gần gũi hơn là Thần Núi, Thần Nước, Thần Nhà, Thần Ghè,... Thậm chí có những dòng họ, những gia đình thờ những ông thần riêng mà theo họ đấy là những nơi thiêng liêng trong những giấc mơ họ thấy được (họ Cơ Ho Chin ở Bơnơm Đơm Xu, Bon Yô ở thác Pàng Chạ (suối Đạ Sar), Liêng Hót ở Da Pla.
Nếu được trải nghiệm cảm giác sống trên rừng núi, ngủ trong nhà sàn dân tộc K’Ho, tham gia ca hát nhảy múa xung quanh lửa trại trong màn sương lành lạnh trong một ngày, bạn sẽ cảm thấy thế nào?
Với “Connect Tour – Hành Trình Kết Nối” dành cho Người Độc Thân, bạn sẽ làm được điều đó.
“Connect Tour – Hành Trình Kết Nối” dành cho Người Độc Thân là Tour du lịch đặc biệt, được thiết kế dành riêng cho các bạn trẻ độc thân, với đa dạng nội dung và các trò chơi tập thể nhóm nhằm giúp các thành viên trong đoàn “giải phóng” tối đa năng lượng tuổi trẻ, khám phá tính cách tiềm ẩn của bản thân và đối phương, từ đó giúp hiểu rõ và gắn kết khăng khít tình cảm hơn. Đây sẽ là nền tảng cho những mối quan hệ sau này.
Với Connect Tour dành cho Người Độc Thân, không những bạn sẽ có cơ hội khám phá một Đà Lạt mới lạ, độc đáo, mà còn thỏa sức khám phá bản thân và đem về cho mình những người bạn tuyệt vời.
Đăng Ký Tham Gia Ngay hôm nay để nhận được những ưu đãi sớm nhất nhé!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét