Kỳ vọng nhiều ở doanh nghiệp tư nhân 08:17 | 25/07/2015 7/10 người được hỏi ủng hộ sở hữu tư nhân trong nền kinh tế và 94% yêu cầu minh bạch trong quá trình hoạch định và thực thi chính sách tại Việt Nam. Đây là kết quả được công bố trong Báo cáo khảo sát “Việt Nam chuyển đổi - Thay đổi cảm nhận về Nhà nước và Thị trường của người Việt Nam năm 2014” (CAMS 2014) do VCCI, Ngân hàng Thế giới (WB) tổ chức mới đây. 70% người dân không hài lòng đối với DNNN Cụ thể, khảo sát CAMS đã chỉ ra 70% người dân không hài lòng về mức độ đóng góp chung của DNNN (các tập đoàn và tổng công ty) đối với nền kinh tế đất nước. Song những người đến từ 3 nhóm các cơ quan Đảng ở Trung ương, Quốc hội và UBND và sở, ngành cấp tỉnh lại đánh giá tích cực so với các nhóm khác. Điều này có thể xuất phát từ cách nhìn khác của 3 nhóm trên, không hoàn toàn dựa trên kết quả thực tế về đóng góp cho phát triển kinh tế - xã hội hoặc hiệu quả sử dụng các nguồn lực của DNNN lớn. Với kết quả trên, nhóm khảo sát cho rằng, dù với lý do gì thì đây cũng là điều đáng suy nghĩ, vì chính những cơ quan này có vai trò rất lớn trong việc giám sát và thực thi các chính sách về đầu tư và quản lý nhà nước đối với DNNN. Và tài sản của Nhà nước mà các doanh nghiệp này nắm giữ và sử dụng. Nhóm khảo sát cũng đưa ra nhận xét, nếu các cơ quan này không đánh giá đúng mức hoặc đòi hỏi cao hơn, nghiêm khắc hơn về đóng góp của các DNNN cho nền kinh tế thì việc cải thiện điều này sẽ hoàn toàn không dễ dàng. Và hệ quả là nền kinh tế Việt Nam sẽ khó cải thiện tính hiệu quả và năng lực cạnh tranh. Nguồn: baoquangninh.com.vn Từ kết quả trên, nhóm khảo sát nhận định, tiến trình cổ phần hóa các DNNN mà Chính phủ đang tiến hành sẽ có được sự cổ vũ lớn. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng, việc cổ phần hóa sẽ không dễ dàng và không đạt được như mong muốn, bởi không ít doanh nghiệp muốn rời khỏi “bầu sữa mẹ” - sự bao cấp và hỗ trợ của Nhà nước. Việc chuyển sang kinh doanh theo cơ chế thị trường sẽ khiến họ e dè. Bên cạnh đó dù cổ phần hóa nhưng Nhà nước vẫn nắm giữ mức độ sở hữu rất lớn trong khu vực doanh nghiệp. Theo đó, sở hữu của tư nhân bị hạn chế, việc tiếp cận các nguồn lực của khu vực tư nhân sẽ gặp khó khăn... Điều này có thể được dẫn chứng, 5 năm qua, các chỉ tiêu cổ phần hóa DNNN của Việt Nam đều đạt rất thấp, cả về lượng DN được cổ phần hóa và số vốn trong DN được chuyển sở hữu. Chính sách với doanh nghiệp Số liệu của báo cáo khảo sát “Việt Nam chuyển đổi - Thay đổi cảm nhận về Nhà nước và Thị trường của người Việt Nam năm 2011” (CAMS 2011) do VCCI, WB thực hiện cho biết, 49% ý kiến được phỏng vấn cho rằng, quá trình hoạch định chính sách của Việt Nam vẫn còn khép kín. Có 51% cho rằng, người dân và doanh nghiệp có cơ hội tham gia xây dựng chính sách. Liên quan đến các vấn đề này, Phó chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam Đặng Phương Dung cho rằng, khi nền kinh tế Việt Nam hội nhập sâu và rộng thì doanh nghiệp cần có sự hỗ trợ từ phía Nhà nước. Tuy nhiên, mỗi sự thay đổi của chính sách thì doanh nghiệp lại hồi hộp. Bởi nếu chính sách, một đạo luật mới ra đời hay hay dở thì doanh nghiệp sẽ là người phải đương đầu hứng chịu. Thực tế, cũng cho thấy, trước khi một đạo luật, văn bản, nghị định mới ra đời, các cơ quan chức năng liên quan đều tổ chức đăng tải trên website của bộ, ngành, tổ chức các cuộc tọa đàm, góp ý... Qua đó, các doanh nghiệp có thể đóng góp ý kiến của mình. Tuy nhiên, vấn đề ở chỗ là các cơ quan chức năng “có nghe hay không” tiếng nói từ các doanh nghiệp. Bởi thực tế, đã có những luật, văn bản dưới luật ban hành các điều kiện ở mức cao trong khi mặt bằng chung của doanh nghiệp còn thấp thì khó có thể thực hiện tốt hoặc khó thực thi. Do đó, có những chính sách thay đổi khi đi vào thực tiễn, doanh nghiệp khó thích ứng và không biết thực thi như thế nào. Phó chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam Đặng Phương Dung chia sẻ, không ít ý kiến cho rằng, ngành dệt may thua trên sân nhà. Thực tế, ngành dệt may phải chấp nhận điều này, bởi sẽ khó cạnh tranh với hàng hóa may mặc của Trung Quốc tràn vào ồ ạt. Trong khi đó, Nhà nước chưa có biện pháp mạnh để chống được hàng giả, hàng lậu, vi phạm về sở hữu trí tuệ... Theo đó, để bảo đảm tính an toàn cho mình, dệt may phải hướng đến xuất khẩu cũng là điều dễ hiểu. Bên cạnh đó, việc các văn bản, nghị định thường xuyên chậm trễ cũng là nguyên nhân gây khó cho doanh nghiệp. Chủ tịch VCCI Vũ Tiến Lộc chia sẻ, Luật Đầu tư đã có hiệu lực từ 1.7 nhưng đến nay chưa có văn bản, nghị định hướng dẫn thì cái khó chắc chắn sẽ đổ lên đầu doanh nghiệp. Hơn thế việc ban hành chậm văn bản hướng dẫn còn dẫn đến sự vênh nhau giữa chính sách và với sự thay đổi liên tục thực tiễn. Điều này thuộc trách nhiệm của các cơ quan nhà nước. Bên cạnh đó, để chính sách và thực tiễn giảm đi sự chênh nhau thì doanh nghiệp cũng cần đóng góp ý kiến của mình nhằm xây dựng thể chế sát với thực tế hơn. Đồng thời, các doanh nghiệp cũng cần chủ động hội nhập, chấp nhận cuộc chơi sòng phẳng, thay vì trông chờ chính sách. Đinh Loan